قطعات آسانسور: اجزا و عملکرد
خلاصه این مطلب…
- شناخت قطعات آسانسور باعث استفاده ایمن و آگاهانه از آن میشود و در انتخاب آسانسور جدید کمک میکند.
- قطعات آسانسور به سه دسته مکانیکی، الکتریکی و ایمنی تقسیم میشوند که هر کدام نقش خاصی در عملکرد آسانسور دارند.
- اجزای مکانیکی شامل موتور، گیربکس، کابین و دربها هستند که اهمیت بالایی در اجرای صحیح آسانسور دارند.
- انتخاب قطعات با کیفیت تأثیر مستقیمی بر عملکرد و طول عمر آسانسور دارد.
- شرکت پارس ایمن الکترونیک امکان خرید با گارانتی و شرایط پرداخت منعطف را به مشتریان ارائه میدهد.
- جهت استعلام قیمت و دریافت اطلاعات بیشتر با شماره تلفن ۴۲۲۳۰۰۰۰-۰۲۱ تماس بگیرید.
شناخت قطعات آسانسور
برای بسیاری از کاربران، آسانسور تنها کابینی است که آنها را بین طبقات جابهجا میکند. اما پشت این جابهجایی ساده، مجموعهای از قطعات مهندسیشده قرار دارد که هر کدام وظیفهای مشخص بر عهده دارند. آگاهی از این اجزا نه تنها به استفاده ایمن و آگاهانه از آسانسور کمک میکند، بلکه هنگام خرید یا انتخاب آسانسور جدید، به تصمیمگیری هوشمندانهتری منجر میشود. به عنوان مثال، دانستن اینکه موتور و گیربکس در چه شرایطی باید بر روی یک پایه فلزی سنگین نصب شوند و چگونه همراستا نگه داشته شوند، یا اینکه تابلو فرمان چه نقشی در دریافت و پردازش درخواستهای کابین و طبقات دارد، دید دقیقتری نسبت به عملکرد کلی آسانسور ایجاد میکند.
دستهبندی قطعات آسانسور
قطعات آسانسور را میتوان به سه دسته تقسیم کرد: اجزای مکانیکی که شامل سازهها و قطعات محرک هستند؛ اجزای الکتریکی و کنترل که وظیفه دریافت فرمان و کنترل حرکت را بر عهده دارند؛ و اجزای ایمنی و جانبی که برای محافظت از مسافران و تضمین عملکرد آسانسور به کار میروند. در بخشهای بعدی هر یک از این دستهها را با ذکر مثال، توضیح و نتیجهگیری کامل بررسی میکنیم و به ارتباط آنها با هم اشاره خواهیم کرد.
اجزای مکانیکی
اجزای مکانیکی آسانسور شامل قطعاتی است که مستقیماً وزن کابین و مسافران را تحمل کرده و مسئول حرکت عمودی هستند. این گروه بیشترین حجم و وزن را دارند و انتخاب صحیح آنها در افزایش عمر مفید آسانسور بسیار مؤثر است.
۱. موتور و گیربکس:
موتور آسانسور بهعنوان قلب سیستم، انرژی الکتریکی را به حرکت تبدیل میکند. در اکثر آسانسورهای کششی، موتور الکتریکی بههمراه گیربکس (یا بدون گیربکس در مدلهای گیرلس) در بالای چاه یا داخل موتورخانه قرار میگیرد. پایه موتور و گیربکس شامل یک سازه فولادی سنگین است که این مجموعه را روی آن نصب میکنند. این شاسی وظیفه همراستا نگه داشتن موتور، گیربکس و ترمز را بر عهده دارد و باید آنقدر مقاوم باشد که بتواند مجموعه را بهعنوان یک قطعه یکپارچه جابهجا کند. در آسانسورهای هیدرولیکی، موتور و پمپ هیدرولیک در یک پاور یونیت کنار چاه قرار دارد که فشار روغن را برای جابهجایی جکهای هیدرولیکی تأمین میکند.
۲. کابین و یوک (شاسی کابین):
کابین اتاقک یا سکویی است که مسافران و بار در آن قرار میگیرند. این بخش از نظر اندازه، طراحی و تزئینات داخلی تنوع زیادی دارد، اما در همه مدلها سه بخش اصلی دارد: ۱) قاب اصلی یا یوک، ۲) کف یا سکوی کابین و ۳) دیوارها و سقف. یوک متشکل از دو تیر بالا و پایین است که کابین را در بر میگیرد و باید به اندازهای مستحکم باشد که وزن کابین و مسافران را تحمل کند. این وزن از طریق یوک به طنابهای کشش یا جکهای هیدرولیکی منتقل میشود و نحوه اتصال آن با سیستم محرکه تأثیر زیادی بر حرکت نرم و بیصدا دارد.
۳. ریلها و راهنماها:
ریلهای راهنما وظیفه هدایت کابین و وزنه تعادل را بر عهده دارند. این ریلها از فولاد سخت ساخته میشوند و در دیوارههای چاه آسانسور ثابت شدهاند. ریلها باید آنقدر مقاوم باشند که علاوه بر تحمل وزن کابین و نیروهای جانبی، در زمان عملکرد ترمز ایمنی نیز عملکرد مطمئنی داشته باشند. در آسانسورهای هیدرولیکی نیز راهنماهای مخصوصی برای جکها و کابین طراحی میشود تا حرکت عمودی دقیق و بدون انحراف فراهم شود. فضای موردنیاز برای نصب ریلها و جکها در آسانسورهای هیدرولیکی حدود ۳۰ تا ۲۵ سانتیمتر از لبه کابین در نظر گرفته میشود.
۴. دربها (کابین و طبقات):
دربهای آسانسور از مهمترین اجزای ایمنی هستند و به دو دسته تقسیم میشوند: درب کابین که همراه با کابین حرکت میکند و درب طبقه که در هر ایستگاه نصب میشود. درب کابین ممکن است لولایی یا اتوماتیک (تلسکوپی یا سانترال) باشد. انتخاب نوع درب به عرض و ارتفاع دهانه کابین، سرعت آسانسور و بودجه پروژه بستگی دارد. عملکرد دربها توسط تابلو فرمان کنترل میشود و باید بهگونهای باشد که هنگام بسته شدن، از تماس با اشیا یا افراد جلوگیری کند؛ بنابراین سنسورهای لبهای و پردههای نوری روی اکثر دربها نصب میشود.
۵. وزنه تعادل و سیستم کشش:
در آسانسورهای کششی، وزنه تعادل برای تعادل وزن کابین و مسافران به کار میرود. این وزنهها، که از چدن یا بتن ساخته میشوند، در طرف مقابل طنابهای کشش و روی ریلهای خود حرکت میکنند. وجود وزنه تعادل باعث میشود انرژی مصرفی موتور کاهش یابد و آسانسور نرمتر حرکت کند. وزن وزنه تعادل برابر با وزن کابین و حدود نصف ظرفیت مجاز بار است. در آسانسورهای هیدرولیکی، وزنه تعادل وجود ندارد و جابهجایی بهوسیله جک انجام میشود؛ بنابراین طراحی جک و پاور یونیت اهمیت بیشتری پیدا میکند.
۶. سیلندر هیدرولیک:
در آسانسورهای هیدرولیکی، حرکت کابین بهوسیله جکهای هیدرولیک صورت میگیرد. این جکها از یک سیلندر و پیستون تشکیل شدهاند که با ورود روغن تحت فشار به داخل سیلندر، پیستون بالا میرود و کابین را حرکت میدهد. پاور یونیت شامل تانک روغن، پمپ و موتور بوده و فشار هیدرولیک موردنیاز جک را تأمین میکند. مزیت سیستم هیدرولیکی، مصرف انرژی کمتر و امکان نصب بدون نیاز به سقف بلند موتورخانه است، اما برد حرکتی آنها نسبت به سیستم کششی محدودتر بوده و اغلب برای ساختمانهای کمطبقه مناسباند.
۷. پایهها و ضربهگیرها (بافر):
در پایین چاه آسانسور، ضربهگیرها یا بافرها قرار دارند که در صورت سقوط احتمالی یا حرکت بیش از حد، ضربه را جذب کرده و از آسیب به کابین یا مسافران جلوگیری میکنند. در آسانسورهای هیدرولیکی، بافرها ممکن است فنری یا هیدرولیکی باشند. پاراشوت یا ترمز اضطراری که در قسمت زیرین کابین نصب میشود، هنگام فعال شدن توسط گاورنر، با برخورد با ریل یا بافر باعث توقف کابین میشود. گاورنر در صورت افزایش سرعت کابین بیش از ۱۱۵ درصد سرعت نامی، عمل کرده و ترمز ایمنی را فعال میکند. این سیستم، همراه با بافرها، یکی از اصلیترین تضمینکنندههای ایمنی آسانسور بهشمار میرود.
قطعات آسانسور را میتوان به سه دسته تقسیم کرد: اجزای مکانیکی که شامل سازهها و قطعات محرک هستند؛ اجزای الکتریکی و کنترل که وظیفه دریافت فرمان و کنترل حرکت را بر عهده دارند؛ و اجزای ایمنی و جانبی که برای محافظت از مسافران و تضمین عملکرد آسانسور به کار میروند.
اجزای الکتریکی و کنترل
این بخش شامل قطعاتی است که فرمانهای کاربران و حسگرها را دریافت، پردازش و به عناصر مکانیکی منتقل میکنند. نصب و تنظیم صحیح آنها از اهمیت بالایی برخوردار است؛ چرا که کوچکترین نقص در این بخش میتواند باعث اختلال در عملکرد کلی آسانسور شود.
۱. تابلو فرمان:
تابلو فرمان بهمنزله مغز آسانسور عمل میکند. وظیفه آن دریافت فرمانهای کابین و طبقات، تشخیص وضعیت لحظهای کابین، پردازش درخواستها بر اساس نوع سرویس (مثل سرویس ترافیک یا سرویس VIP) و ارسال دستورات لازم به موتور، ترمز و دربها است. این تابلو همچنین مانیتورینگ عملکرد اجزای مختلف را انجام میدهد و در صورت بروز خطا یا شرایط اضطراری، سیستمهای ایمنی را فعال میکند. تابلوهای فرمان به دو نوع رلهای و plc (میکروپروسسوری) تقسیم میشوند و در مدلهای جدید قابلیت اتصال به سیستمهای مدیریت هوشمند ساختمان و مودمهای ارتباطی نیز دارند.
۲. تابلو توزیع برق:
در اتاق موتورخانه، یک تابلو توزیع برق وجود دارد که برق سهفاز و تکفاز را به تابلو فرمان، موتور، سیستم روشنایی کابین و سایر بخشها میرساند. این تابلو شامل فیوزهای سهفاز، فیوز تکفاز، چراغ سیگنال، کلید ارت، پریز و کانال و سیم است. وجود این تابلو به منظور حفاظت از تجهیزات در برابر جریانهای غیرمجاز و نوسانات ولتاژ ضروری است. قطعکنندههای حفاظتی در این تابلو در صورت وقوع اتصال کوتاه یا اضافهبار، برق سیستم را قطع کرده و از آسیب به تجهیزات جلوگیری میکنند.
۳. کابلهای برق و کابل تراول:
کابل تراول یا کابل همراه یکی از قطعات حیاتی در آسانسور است که همراه کابین حرکت میکند و برق و اطلاعات را بین کابین و تابلو فرمان انتقال میدهد. این کابل از رشتههای متعدد تشکیل شده و برای جلوگیری از پارگی یا کشیدگی بیش از حد، اغلب با روکشهای انعطافپذیر و در برخی مدلها با رشتههای فولادی تقویت میشود. در آسانسورهای پر سرعت، ضخامت عایق و جنس کابل اهمیت بیشتری پیدا میکند. همچنین کابلهای ثابت از اتاق موتورخانه تا تجهیزات مختلف نیز باید استاندارد و مقاوم به آتش باشند.
سیستمهای ایمنی و جانبی
بدون وجود سیستمهای ایمنی، هیچ آسانسوری اجازه کار نخواهد داشت. سازمان ملی استاندارد و بازرسیهای دورهای بیمه، رعایت دقیق این سیستمها را تضمین میکنند.
۱. گاورنر و ترمز اضطراری (پاراشوت):
گاورنر بهعنوان حسگر سرعت، هنگامی که سرعت کابین از حد مجاز تجاوز میکند، فعال شده و کابل یا طنابی را که به سیستم ترمز اضطراری متصل است، قفل میکند. در نتیجه، ترمز ایمنی زیر کابین درگیر میشود و کابین بهطور خودکار بر روی ریلها متوقف میشود. در کنار گاورنر، ترمز مکانیکی (پاراشوت) باید به گونهای طراحی شود که در لحظه عمل کردن، از سقوط ناگهانی و صدمات احتمالی جلوگیری کند. گاورنرها به طور منظم در بازدیدهای دورهای توسط شرکتهای معتبر تنظیم و آزمون میشوند.
2. سنسورهای درب و کفپوش:
سنسورهای الکترونیکی در لبه دربها تعبیه میشوند و در صورت وجود مانع، به تابلو فرمان دستور توقف یا بازگشت درب را میدهند. پردههای نوری نیز یک لایه امنیتی اضافه فراهم میکنند. بر روی کف چاه آسانسور، سوئیچهای پایان مسیر و سنسورهای تراز در طبقات نصب میشوند تا حرکت کابین را در حد مجاز نگه دارند. کاربرد این سنسورها در هماهنگی با تابلو فرمان، مانع از بروز حادثه میشود.
۳. سیستم جبرانکننده وزن:
در ساختمانهای بلند، بهدلیل بلند بودن کابلها، وزن کابل میتواند باعث عدم تعادل شود. برای جلوگیری از این مشکل، از زنجیر جبران یا سیم بکسل اضافی استفاده میشود که زیر کابین و وزنه تعادل نصب میشود و وزن کابل را متعادل میکند. این سیستم در آسانسورهای هیدرولیکی کمتر به چشم میخورد، اما در آسانسورهای کششی، جزو الزامات اصلی است.
۴. جعبه کنترل اضطراری و جعبه سرویس:
روی سقف کابین، یک جعبه سرویس قرار دارد که تکنسینها در زمان تعمیرات از آن برای کنترل دستی حرکت آسانسور استفاده میکنند. همچنین در داخل کابین، جعبهای برای تماس اضطراری با اتاق نگهبانی یا مرکز خدمات نصب میشود. این جعبهها امکان ارسال پیام اضطراری و کنترل دستی کابین را فراهم میکنند و وجود آنها برای اطمینان از امدادرسانی سریع در صورت وقوع حادثه ضروری است.
اجزای جانبی و تزئینی
علاوه بر بخشهای فنی، آسانسورها دارای اجزای جانبی متنوعی هستند که به زیبایی و راحتی کاربران کمک میکنند. این اجزا شامل تزئینات داخلی کابین (آیینه، کفپوش، دیوارپوش و روشنایی)، صفحه کلید داخل کابین و طبقات، نمایشگر دیجیتال طبقات، سیستم تهویه و روشنایی اضطراری، تلفن یا سیستم اینترکام داخل کابین و ضربهگیرهای لاستیکی دور کابین هستند. انتخاب این اجزا بسته به کاربرد (مسکونی، تجاری، بیمارستانی) و سلیقه کارفرما متفاوت است، اما کیفیت آنها نیز باید در حد استاندارد باشد تا در طول زمان دچار فرسودگی یا نقص نشوند.
چرا انتخاب قطعات با کیفیت اهمیت دارد؟
کیفیت قطعات آسانسور تأثیر مستقیم بر عملکرد روان، طول عمر و هزینههای نگهداری آن دارد. همانطور که در منابع فنی تأکید شده، استفاده از قطعات استاندارد و نصب صحیح آنها نه تنها عملکرد ایمن را تضمین میکند بلکه از ایجاد صداهای مزاحم، لرزش و خرابیهای پیدرپی جلوگیری میکند. برای مثال، استفاده از ریلهای کمکیفیت میتواند باعث انحراف کابین و افزایش فشار بر موتور شود، یا انتخاب تابلو فرمان غیر استاندارد ممکن است باعث قطع ناگهانی برق و توقف آسانسور در بین طبقات گردد. بنابراین، هنگام خرید آسانسور یا قطعات جایگزین باید از فروشندگان معتبر و دارای گواهی استاندارد خرید کنید.
مزایای خرید قطعات آسانسور از فروشگاه پارس ایمن الکترونیک
شرکت پارس ایمن الکترونیک، بهعنوان یکی از مجموعههای شناختهشده در عرضه و نصب انواع آسانسور و قطعات مربوطه، خدمات گستردهای برای مشتریان خود ارائه میدهد. ما علاوه بر فروش محصولات با کیفیت بالا، امکاناتی مانند پرداخت منعطف و گارانتی ۲۴ ماهه را در اختیار خریداران قرار میدهیم. مشتریان عزیز میتوانند ۶۰ درصد از هزینه آسانسور را بهصورت نقدی پرداخت کرده و ۴۰ درصد باقیمانده را تا سقف مشخصی در اقساط ۴ تا ۱۰ ماهه با کارمزد (۵ درصد) پرداخت کنند. این سیاست پرداخت، امکان خرید را برای خانوادهها و کسبوکارها آسانتر میکند. همچنین، کلیه محصولات پارس ایمن الکترونیک دارای گارانتی دو ساله هستند تا در صورت بروز هرگونه نقص، تعمیر یا تعویض قطعات بهطور رایگان انجام گیرد. پارس ایمن با ارائه خدمات پس از فروش معتبر و مشاوره تخصصی، خیال مشتریان را از بابت کیفیت و ایمنی آسانسور راحت میکند.
در نهایت اگر در حال ساخت یا نوسازی ساختمان هستید یا نیاز به تعمیر و تعویض قطعات آسانسور خود دارید، توصیه میکنیم که از خدمات متخصصان و فروشندگان معتبر بهره بگیرید. پارس ایمن الکترونیک بهعنوان یکی از نامهای معتبر در این حوزه، آماده ارائه مشاوره رایگان، بررسی محل و پیشنهاد مناسبترین گزینهها برای نیازهای شماست. با تماس با این مجموعه میتوانید از قیمتهای بهروز، شرایط پرداخت آسان و گارانتی طولانیمدت آگاه شوید و خریدی مطمئن و اقتصادی داشته باشید. امیدواریم مطالعه این مقاله به ارتقای دانش و آگاهی شما درباره آسانسور کمک کرده باشد و گامی در جهت انتخاب هوشمندانه و ایمن بردارید.
استعلام و مشاورهٔ اقساط: ۴۲۲۳۰۰۰۰-۰۲۱
