آشنایی و خرید قطعات آسانسور
|

آشنایی و خرید قطعات آسانسور

آشنایی با قطعات آسانسور و راهنمای خرید آن‌ها

شناخت دقیق هر یک از اجزای آسانسور برای خریداران، صاحبان ساختمان‌ها و تکنسین‌های این صنعت اهمیت فراوانی دارد؛ زیرا هر قسمت نه تنها بر عملکرد، راحتی و بازده دستگاه اثر می‌گذارد بلکه مستقیماً با ایمنی و طول عمر سیستم ارتباط دارد. در این مطلب ضمن ارائه اطلاعات فنی، ویژگی‌های مهم و کاربردی هر قطعه را شرح می‌دهیم. همچنین با پارس ایمن الکترونیک به عنوان تأمین‌کننده‌ی معتبر قطعات آسانسور آشنا شده و دلایل انتخاب این برند را معرفی می‌کنیم. با ما همراه باشید.

نگاهی به ساختار آسانسور

نخست باید دانست که آسانسور یک سیستم یکپارچه است که برای حمل افراد یا کالا میان طبقات از ترکیب چند زیرسیستم مهم استفاده می‌کند. مهم‌ترین بخش‌ها عبارت‌اند از:

ترکیب این اجزا، آسانسور را به سیستمی حساس و نیازمند نگهداری دقیق تبدیل می‌کند. در بخش‌های بعدی هر جزء را با جزییات بررسی می‌کنیم.

موتور و بالابر آسانسور

موتور آسانسور (ماشین تراکشن)

ماشین تراکشن یا Traction Machine شامل موتور، شِیف و ترمز است. این مجموعه نیروی لازم برای حرکت کابین و وزنه را تولید می‌کند. دو نوع ماشین تراکشن وجود دارد: گیربکسی (Geared) و گیرلس (Gearless). در نوع گیربکسی، موتور پرسرعت از طریق گیربکس حرکت چرخشی را به شِیف انتقال می‌دهد و برای سرعت‌های متوسط تا 2٫5 متر بر ثانیه مناسب است. در نوع گیرلس، موتور با سرعت کم و گشتاور بالا مستقیماً به شِیف متصل است و می‌تواند سرعت‌هایی تا 10 متر بر ثانیه را فراهم کند. ترمز بین موتور و شِیف قرار دارد و توسط نیروی فنر نگه داشته می‌شود. هنگام قطع برق، فنر باعث بسته شدن ترمز و توقف کابین می‌شود و از سقوط کابین جلوگیری می‌کند.

سیستم‌های بدون موتورخانه (MRL)

تحولات جدید در صنعت آسانسور به پیدایش آسانسورهای بدون موتورخانه (MRL) منجر شده است. در این طراحی، موتور و کنترلر در چاه آسانسور نصب می‌شوند و فضای اختصاصی موتورخانه حذف می‌شود. این نوع سیستم برای ساختمان‌هایی با فضای محدود مناسب است، ولی هزینه و پیچیدگی آن بیشتر است. در نتیجه هنگام خرید آسانسور باید نیازهای ساختمان، محدودیت فضا، هزینه نگهداری و قابلیت تعمیر را بررسی کرد.

وزنه تعادل آسانسور

از آن‌جا که بالا کشیدن مستقیم کابین انرژی زیادی مصرف می‌کند، مهندسین سیستمی ابداع کردند که شبیه الاکلنگ عمل می‌کند. یک وزنه‌ی تعادل در سمت مقابل کابین نصب می‌شود و وزن آن تقریباً برابر با وزن کابین به‌علاوه‌ی 40 تا 50 درصد ظرفیت بار آن است. وقتی کابین بالا می‌رود، وزنه‌ی تعادل پایین می‌آید و بالعکس، و این کار باعث کاهش نیروی لازم برای حرکت می‌شود. این تعادل باعث کاهش مصرف انرژی و افزایش عمر کابل‌ها می‌شود. همچنین شیارهای موجود در شِیف، مانع سرخوردن کابل‌ها می‌شوند.

کابل‌ و طناب‌های آسانسور

در آسانسورهای کششی، کابین توسط چند رشته سیم بکسل فولادی یا رشته‌های آلومینیومی تقویت‌شده به وزنه‌ی تعادل متصل می‌شود. این کابل‌ها از بالا عبور کرده و دور قرقره‌ای موسوم به شِیف (Drive Sheave) می‌چرخند. کابل چند رشته‌ای که دائماً در حرکت است، اطلاعات برق و سیگنال را نیز انتقال می‌دهد. کیفیت و سلامت این کابل‌ها نقش تعیین‌کننده‌ای در ایمنی آسانسور دارد؛ زیرا پوسیدگی یا پارگی آن می‌تواند حادثه‌ای فاجعه‌بار ایجاد کند. به همین دلیل، استانداردها الزام می‌کنند تعداد حداقل سه کابل برای تعلیق کابین و وزنه استفاده شود، و هر کابل توان تحمل کل وزن را داشته باشد.

شناخت دقیق هر یک از اجزای آسانسور برای خریداران، صاحبان ساختمان‌ها و تکنسین‌های این صنعت اهمیت فراوانی دارد؛ زیرا هر قسمت نه تنها بر عملکرد، راحتی و بازده دستگاه اثر می‌گذارد بلکه مستقیماً با ایمنی و طول عمر سیستم ارتباط دارد.

کابین آسانسور

کابین یا اتاقک آسانسور محفظه‌ای است که مسافران یا بار در آن قرار می‌گیرند. این فضا اتاقی متحرک بوده و شامل دیوارها، کف، سقف، پنل فرمان، دستگیره‌ها و تجهیزات روشنایی است. بر اساس نوع کاربری (مسافری، بیمارستانی، صنعتی یا باربری) ابعاد، ظرفیت و طراحی داخلی کابین تغییر می‌کند. در آسانسورهای مسافری، راحتی و زیبایی مدنظر است؛ بنابراین طراحی داخلی شامل روکش‌ها، چراغ‌های LED و نمایشگرها می‌شود. در آسانسورهای باری، دوام و تحمل وزن بالا اهمیت بیشتری دارد و کف و دیواره‌ها باید بتوانند ضربات و سایش ناشی از جابه‌جایی بارهای سنگین را تحمل کنند.

درهای کابین و ورودی‌ها

سیستم درب در آسانسور دو قسمت اصلی دارد: درب کابین که به خود آسانسور متصل است و درب لندینگ یا طبقه که در ساختمان نصب شده است. هم‌زمانی باز و بسته شدن این دو توسط درایو مخصوص درب انجام می‌شود . دو نوع درب شناخته شده وجود دارد:

اهمیت طراحی و ایمنی کابین

طراحی داخل کابین باید معیارهای ارگونومیک را رعایت کند تا مسافران احساس راحتی داشته باشند. پنل فرمان باید در ارتفاع مناسبی برای کاربران کوتاه‌قد، بلندقد و افراد با معلولیت قرار گیرد. پنل‌های لمسی جدید و دکمه‌های دارای علائم بریل نیز دسترسی افراد نابینا را فراهم می‌کند. افزون بر آن، سنسورهای وزن در کف یا قاب کابین قرار دارند که در صورت بارگیری بیش از حد، از حرکت جلوگیری کرده یا هشدار می‌دهند. استفاده از مواد ضد آتش، کف‌های ضد لغزش و سیستم تهویه مناسب نیز ضروری است.

سیستم کنترل آسانسور

کنترلر آسانسور

کنترلر آسانسور واحدی است که تمام سیگنال‌ها را دریافت و پردازش می‌کند. این دستگاه سرعت، جهت، توقف، باز و بسته شدن درب و نمایش اطلاعات را مدیریت می‌کند. کنترلر “مغز” آسانسور است و زمانی که دکمه‌ای فشرده می‌شود، سیگنال آن را دریافت کرده و دستور مناسب را به موتور، درب یا نمایشگر می‌فرستد. این کنترلر در موتورخانه نصب می‌شود اما در آسانسورهای MRL در چاهک قرار دارد.

عملکردها و تجهیزات ورودی و خروجی

کنترلر سرعت آسانسور را بر اساس سیگنال موتور تنظیم می‌کند و صف درخواست‌های طبقات را مدیریت می‌کند. اگر وزن کابین از حد مجاز بیشتر شود، کنترلر با دریافت سیگنال از سنسور وزن، هشدار می‌دهد یا حرکت آسانسور را متوقف می‌کند. همچنین در هنگام وقوع وضعیت اضطراری، زنگ خطر را فعال می‌کند و با سیستم توقف اضطراری ارتباط برقرار می‌کند. عملکرد دیگر کنترلر، باز و بسته کردن درب‌ها است که با ارسال سیگنال به موتور درب انجام می‌شود. نمایشگر طبقات نیز از طریق کنترلر به‌روز می‌شود و مکان فعلی کابین و جهت حرکت را نشان می‌دهد.

کنترلرها دارای چند نوع عملکرد هستند: کنترل انتخابی (Selective Collective) که فرمان‌ها را اولویت‌بندی کرده و مسافران را به ترتیب مناسب به طبقات می‌رساند، کنترل غیر انتخابی (Nonselective) برای آسانسورهای مسکونی، کنترل فشار ثابت برای آسانسورهای ویلچربر و کنترل تک‌خودکار برای آسانسورهای باری که پس از اتمام یک دستور، به دستور بعدی می‌پردازد. هر یک از این روش‌ها با نیازهای ساختمان و ترافیک آن قابل انتخاب است.

اجزای ورودی و خروجی کنترلر

اجزای ورودی شامل سنسورها (اینفرارد برای تشخیص ورود و خروج افراد، سنسور وزن و حسگر سرعت PVT)، دکمه‌ها و سوئیچ‌های کلیدی هستند. این سنسورها اطلاعات حیاتی مانند حضور افراد در ورودی، وزن کابین و سرعت حرکت را به کنترلر می‌فرستند. دکمه‌ها نیز درخواست طبقات، باز و بسته شدن درب، توقف اضطراری و زنگ خطر را به کنترلر منتقل می‌کنند. اجزای خروجی شامل اکچواتورها (موتور درب و موتور اصلی حرکت)، زنگ‌ها (برای هشدار اضطراری یا بار اضافی) و نمایشگرها هستند. هماهنگی دقیق بین این ورودی‌ها و خروجی‌ها باعث حرکت نرم و ایمن آسانسور می‌شود.

اجزای ورودی شامل سنسورها (اینفرارد برای تشخیص ورود و خروج افراد، سنسور وزن و حسگر سرعت PVT)، دکمه‌ها و سوئیچ‌های کلیدی هستند. این سنسورها اطلاعات حیاتی مانند حضور افراد در ورودی، وزن کابین و سرعت حرکت را به کنترلر می‌فرستند. دکمه‌ها نیز درخواست طبقات، باز و بسته شدن درب، توقف اضطراری و زنگ خطر را به کنترلر منتقل می‌کنند. اجزای خروجی شامل اکچواتورها (موتور درب و موتور اصلی حرکت)، زنگ‌ها (برای هشدار اضطراری یا بار اضافی) و نمایشگرها هستند. هماهنگی دقیق بین این ورودی‌ها و خروجی‌ها باعث حرکت نرم و ایمن آسانسور می‌شود.

سیستم هدایت حرکت آسانسور

ریل‌های راهنما و عملکرد آنها

چهار ریل راهنما در هر آسانسور وجود دارد: دو ریل برای هدایت کابین و دو ریل برای هدایت وزنه‌ی تعادل. این ریل‌ها وظیفه دارند حرکت عمودی کابین و وزنه را دقیق و بدون لرزش هدایت کنند و از نوسانات جانبی جلوگیری کنند. همچنین هنگام فعال‌شدن سیستم ترمز اضطراری یا ایمنی، ریل‌ها بعنوان نقاط درگیری ترمز عمل می‌کنند و از واژگون شدن یا کج‌شدن کابین جلوگیری می‌کنند. استاندارد ASME A17.1 مشخص می‌کند که ریل‌ها باید از مقاطع T شکل با وزن و ابعاد تعیین‌شده ساخته شوند و جنس آنها از فولاد با مقاومت کششی حداقل 55 ksi باشد. ریل‌ها با پایه‌های فلزی در فواصل مشخص به دیوار چاه متصل می‌شوند و با گیره‌های مخصوص مهار می‌گردند. در مجموعه‌های صنعتی که احتمال خوردگی یا انفجار وجود دارد، از ریل‌های غیر فلزی با سرعت کمتر از 45 متر بر دقیقه استفاده می‌شود.

کفشک‌ها و هدایت‌کننده‌ها

برای حرکت روان روی ریل‌ها، از کفشک‌ها و غلطک‌های راهنما استفاده می‌شود. دو نوع Glide Shoes و Roller Guides وجود دارد. کفشک‌ها از چدن ساخته می‌شوند و با لایه‌هایی از مواد کم اصطکاک مانند نایلون پوشیده می‌شوند. این سیستم نیاز به روغن‌کاری دارد و برای آسانسورهای با سرعت پایین و متوسط کاربرد دارد. نوع دیگر، غلطک‌های راهنما است که از سه چرخ با تایرهای لاستیکی یا پلی‌یورتان تشکیل شده‌اند و به دلیل کاهش اصطکاک، حرکت نرم‌تری فراهم می‌کنند و در آسانسورهای سرعت بالا استفاده می‌شوند. غلطک‌ها بر روی بازوی فنری نصب می‌شوند تا همیشه با ریل تماس داشته باشند و ضربات لرزشی را جذب کنند.

صفحات مهار و کابل‌های جبران

برای جلوگیری از خارج‌شدن کابین یا وزنه از ریل در هنگام زلزله یا خرابی غلطک‌ها، صفحات فولادی موسوم به Retainer Plates زیر مجموعه غلطک نصب می‌شود تا در صورت جدا شدن غلطک، کابین همچنان روی ریل باقی بماند. همچنین در آسانسور برج‌ها، کابل‌های جبران در زیر کابین نصب می‌شوند تا وزن کابل‌ها را متعادل کنند. این کابل‌ها از زیر کابین عبور کرده و به وزنه‌ی تعادل متصل می‌شوند و فشار وارده بر شِیف و موتور را کاهش می‌دهند.

سامانه‌های ایمنی و توقف آسانسور

سیستم گاورنر

یکی از مهم‌ترین تجهیزات ایمنی آسانسور سیستم گاورنر است که هنگام افزایش سرعت بیش از حد مجاز، فعال می‌شود. این سیستم مبتنی بر نیروی گریز از مرکز عمل می‌کند؛ هنگامی‌که سرعت کابین از حد مجاز فراتر می‌رود، چنگک‌های مکانیزم ایمنی به دندانه‌های چرخ متصل می‌شوند و از طریق کابل، سیستم ترمز را فعال می‌کنند تا کابین به‌طور ناگهانی متوقف شود. این دستگاه برای همه نوع آسانسور اجباری است و باید به‌طور دوره‌ای بازرسی و سرویس شود تا در صورت وقوع نقص فنی، به درستی عمل کند.

ضربه‌گیر یا Buffer

ضربه‌گیر در پایین چاه آسانسور قرار می‌گیرد و نقش آن جذب انرژی در زمانی است که کابین به پایین‌ترین نقطه چاه می‌رسد یا سقوط می‌کند. این قطعه انرژی جنبشی را هنگام رسیدن به انتهای مسیر جذب و به امن‌ترین شکل ممکن مستهلک می‌کند. ضربه‌گیرها انواع مختلفی دارند: هیدرولیکی که ساختار ساده و قابل اعتماد دارند و در اغلب آسانسورها به کار می‌روند؛ فنری که دارای حجم کم و جذب انرژی بالا هستند و در فضاهای محدود مناسب‌اند؛ جرمی که از جرم اینرسی برای کاهش سرعت استفاده می‌کند و در آسانسورهای پرسرعت و ظرفیت بالا کاربرد دارد؛ و اصطکاکی که با افزایش اصطکاک، ضربه را کاهش می‌دهد. اهمیت ضربه‌گیر در تضمین سلامت مسافران غیرقابل انکار است؛ زیرا در صورت سقوط یا حرکت بیش از حد کابین، این وسیله به‌عنوان آخرین خط ایمنی عمل می‌کند و شدت برخورد را کاهش می‌دهد.

ترمز ایمنی و مکانیزم قفل

سیستم ترمز ایمنی (Safety Gear) در قاب کابین نصب می‌شود و هنگام فعال شدن از طریق سیستم فوق‌سرعت یا فرمان‌های اضطراری، با فک‌های خود به ریل می‌چسبد و کابین را قفل می‌کند. استانداردها به سازندگان دستور می‌دهند که ترمز باید دو طرفه باشد تا در هر جهت حرکت، ایمنی را تضمین کند. علاوه‌براین، قفل درب طبقات مانع از باز شدن درها هنگامی که کابین در مقابل آن‌ها نیست، می‌شود و فقط پس از رسیدن کابین و توقف کامل، درب باز خواهد شد. سنسورهای مادون قرمز در ورودی کابین نیز وجود دارد که در صورت عبور دست یا جسمی از مقابل درب، مانع بسته شدن در می‌شوند.

سیستم‌های درب و اپراتور آسانسور

عملکرد اپراتور درب

همان‌طور که اشاره شد، اپراتور درب مکانیسمی است که باز و بسته شدن هماهنگ و ایمن درب کابین و طبقه را کنترل می‌کند. اپراتور درب باید تعادل بین سرعت و ایمنی را برقرار کند تا نه باز شدن بیش از حد آهسته باعث ایجاد صف شود و نه بسته شدن سریع باعث آسیب مسافر شود. این سیستم از موتور، سنسور و کنترلر تشکیل شده است و در آسانسورهای روز کاملاً خودکار است.

نقش اپراتور در بهینه‌سازی عملکرد و مصرف انرژی آسانسور

استفاده از اپراتور درب با کیفیت علاوه بر افزایش ایمنی، باعث کاهش زمان توقف آسانسور و افزایش ظرفیت جابه‌جایی مسافر می‌شود. در ساختمان‌های شلوغ، سرعت عمل درب عامل تعیین‌کننده‌ای در کاهش زمان انتظار است. اپراتورهای جدید دارای موتورهای کم‌مصرف و کنترل‌های هوشمند هستند که مصرف انرژی را کاهش داده و در راستای کاهش هزینه ساختمان عمل می‌کنند.

تجهیزات جانبی و سنسورهای آسانسور

برای آسانسور خود حتما از قطعات با کیفیت استفاده کنید

سازمان‌های استاندارد توصیه می‌کنند که تمامی قطعات آسانسور از برندهای معتبر خریداری شوند و مطابق با استانداردهای جهانی باشند. انتخاب قطعات بی‌کیفیت می‌تواند به‌سرعت عملکرد سیستم را مختل کند، هزینه‌های تعمیر و نگهداری را افزایش دهد و جان مسافران را به خطر بیاندازد. بنابراین خرید از شرکت‌هایی که سابقه و تخصص کافی دارند اهمیت بسیاری دارد.

هنگام خرید قطعه برای آسانسور، به موارد زیر توجه کنید:

سابقه و تخصص پارس ایمن الکترونیک در فروش قطعات آسانسور

شرکت پارس ایمن الکترونیک با تمرکز بر فروش قطعات آسانسور تأسیس شده و پوشش نیازهای بازار به قطعات باکیفیت را هدف خود قرار داده است. پارس ایمن الکترونیک با بیش از ده سال سابقه‌ی تامین و فروش قطعات آسانسور و با حضور در نمایشگاه‌های تخصصی صنعت ساختمان، در میان فعالان این حوزه به نامی شناخته‌شده تبدیل شده است.

مزایای خرید قطعات آسانسور از پارس ایمن الکترونیک

جمع بندی

آسانسور از مجموعه‌ای پیچیده از قطعات مکانیکی، الکتریکی و الکترونیکی تشکیل شده است که هر یک نقش مهمی در حرکت، کنترل و ایمنی سیستم دارند. آشنایی دقیق با این اجزا و عملکردشان نه تنها به فهم بهتر تکنولوژی آسانسور کمک می‌کند بلکه به خریداران و مدیران ساختمان‌ها امکان می‌دهد تصمیمات آگاهانه‌تری در انتخاب و نگهداری تجهیزات بگیرند. در نهایت تأکید می‌کنیم که انتخاب قطعات باکیفیت و خدمات پشتیبانی مطمئن از جمله عوامل کلیدی در بهره‌برداری ایمن و اقتصادی از آسانسور است. پارس ایمن الکترونیک با تجربه و تخصص خود در تأمین قطعات آسانسور، همراهی مطمئن برای مشتریان ارجمند است که به دنبال کیفیت، امنیت و خدمات حرفه‌ای هستند.

نوشته‌های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *