آموزش هواگیری جک هیدرولیک آسانسور
آموزش هواگیری جک هیدرولیک آسانسور
هواگیری در سیستمهای هیدرولیکی موضوعی اساسی برای عملکرد ایمن و روان محسوب میشود. جک هیدرولیک آسانسور ـ که نیرویی قدرتمند و در عین حال نرم برای جابجایی کابین تأمین میکند ـ نیز از این قاعده مستثنا نیست. ورود هوا به درون مدار روغن هیدرولیک میتواند باعث لرزش، کاهش قدرت، افت سرعت، نوسان در حرکت یا حتی توقف کامل دستگاه شود. با گسترش استفاده از آسانسورهای هیدرولیکی برای ساختمانهای مسکونی، تجاری و صنعتی، نگهداری صحیح این سیستمها اهمیت بیشتری پیدا کرده است. اگرچه نصب و سرویس آسانسور باید توسط شرکتهای متخصص انجام گیرد، آگاهی مالکین و تکنسینهای تعمیرات از فرآیند هواگیری و نکات مربوط به آن میتواند در تشخیص سریع مشکل و پیشگیری از خسارات نقش کلیدی داشته باشد.

اهمیت هواگیری جک هیدرولیک آسانسور
۱. دلیل ورود هوا به سیستم هیدرولیک
سیستمهای هیدرولیک بر مبنای تراکمناپذیری روغن کار میکنند. هرگونه حضور هوا در لولهها، سیلندرها یا مخزن باعث کاهش راندمان و حرکت پرنوسان میشود. هوا ممکن است به دلایل زیر وارد مدار شود:
- نشتی در مسیر ورودی پمپ: اگر اتصالات شل یا خراب باشند، هنگام مکش روغن توسط پمپ، هوا نیز کشیده میشود.
- تعویض روغن نامناسب: هنگام افزودن روغن جدید، ممکن است هوای فراوانی در مخزن باقی بماند.
- کاهش سطح روغن: افت سطح روغن در مخزن باعث مکش هوا به همراه روغن توسط پمپ میشود.
- عدم سرویس دورهای: تعویض نکردن فیلتر یا استفاده از روغن نامناسب میتواند ایجاد کف و حباب کند.
- پاره شدن دیافراگم یا آببندیها: در برخی سیستمهای هیدرولیک، اگر دیافراگم مخزن یا اورینگها آسیب ببینند، هوا از محیط وارد میشود.
در نتیجه، حذف هوا از مدار هیدرولیک نه تنها حرکت آسانسور را روان میکند بلکه از صدای غیرعادی، ضربهی ناگهانی و استهلاک زودرس جلوگیری مینماید. همین مسأله برای جک خودرو، بالابر صنعتی و پرس هیدرولیک نیز صدق میکند.
۲. علائم وجود هوا در جک هیدرولیک آسانسور
برای تشخیص اینکه آیا سیستم هیدرولیک نیاز به هواگیری دارد، به علائم زیر توجه کنید:
- افت حرکت یا نوسان: کابین آسانسور هنگام بالا یا پایین رفتن به طور یکنواخت حرکت نمیکند و گاهی مکث یا لرزش دارد.
- صدای قلقل یا انفجار کوچک: وجود هوا باعث ایجاد حبابهایی میشود که هنگام عبور از پمپ یا دریچهها صدا میدهند.
- تأخیر در شروع حرکت: پس از فشردن دکمه، کابین با تأخیر و پس از چند ثانیه حرکت میکند.
- کاهش بازدهی و افزایش دما: سیستم هیدرولیک مجبور است با فشار بیشتری کار کند تا بر خلأ هوا غلبه کند، در نتیجه گرمای روغن بیشتر میشود و اجزاء تحت فشار قرار میگیرند.
- سرعت پایین آمدن غیرطبیعی: هنگام پایین آمدن کابین، سرعت حرکت کمتر یا بیشتر از معمول میشود؛ زیرا فشار روغن یکنواخت نیست.
اگر چنین نشانههایی مشاهده شود، احتمالاً ورود هوا یا کاهش سطح روغن در سیستم مطرح است و باید فرآیند هواگیری اجرا گردد.
تجهیزات و ابزار هواگیری جک هیدرولیک آسانسور
۱. تجهیزات لازم
برای هواگیری جک هیدرولیک آسانسور، ابزار و موارد زیر نیاز است:
- روغن هیدرولیک استاندارد: بهتر است روغن توصیه شده توسط سازنده آسانسور یا شرکت سرویس، با گرانروی مناسب و افزودنیهای ضد کف استفاده شود.
- ابزار: شامل آچار فرانسه و آچار مخصوص اتصال، پیچ گوشتی، دستکش عایق و تجهیزات محافظتی.
- ظرف جمعآوری روغن: برای جلوگیری از ریختن روغن روی کف و محیط، باید ظرفی مقاوم در دسترس باشد.
- پارچه تمیز یا دستمال: برای پاک کردن روغن اضافی و تمیز کردن اتصالات.
- دفترچه راهنمای آسانسور: در برخی مدلها دریچه یا پیچ هواگیری در نقاط خاصی قرار دارد که باید مطابق دستور العمل سازنده پیدا کنید.
۲. نکات ایمنی قبل از شروع
هواگیری جک آسانسور با روغن تحت فشار انجام میشود؛ بنابراین رعایت نکات ایمنی الزامی است:
- قطع برق و قفلکردن سیستم: پیش از هر کاری سیستم کنترل و تابلو برق آسانسور را خاموش کرده و تابلو را قفل کنید تا شخص دیگری دستگاه را ناخواسته فعال نکند.
- استفاده از تجهیزات حفاظتی: دستکش، عینک محافظ و کفش ایمنی بپوشید تا از تماس روغن داغ یا آسیب دستها جلوگیری شود.
- اطلاع به ساکنین: در ساختمان اطلاع رسانی کنید تا در زمان هواگیری از آسانسور استفاده نکنند.
- توجه به فشار سیستم: پیش از باز کردن هر پیچ یا اتصالی، مطمئن شوید فشار مدار هیدرولیک تخلیه شده است. فشار ناگهانی میتواند باعث پرتاب روغن و آسیب شود.

ورود هوا به درون مدار روغن هیدرولیک میتواند باعث لرزش، کاهش قدرت، افت سرعت، نوسان در حرکت یا حتی توقف کامل دستگاه شود.
مراحل هواگیری جک هیدرولیک آسانسور
۱. بررسی سطح روغن
پیش از هر اقدامی، سطح روغن داخل مخزن را بررسی کنید. با باز کردن درب پاوریونیت، مخزن روغن به همراه خط نشانگر دیده میشود. سطح روغن باید بین خط حداقل و حداکثر باشد. اگر روغن کم است، پیش از هواگیری باید روغن مناسب اضافه شود. توجه داشته باشید که اضافه کردن روغن بیش از حد میتواند باعث سرریز هنگام هواگیری شود.
۲. بالا و پایین کردن چندبارهی کابین آسانسور
معمولترین روش برای خارج کردن حبابهای هوا از سیستم هیدرولیکی آسانسور، حرکت دادن کابین بین پایینترین و بالاترین طبقات چندین بار است. با این کار، جریان روغن در مدار افزایش یافته و حبابها به مخزن منتقل میشوند. مراحل کار به این صورت است:
- قرار دادن کابین در پایینترین طبقه: در این حالت، جک در حالت جمعشده است.
- استارت سیستم و حرکت به بالاترین طبقه: آسانسور را روشن کرده و دکمه حرکت به بالا را بزنید تا کابین به بالاترین طبقه برسد.
- نگه داشتن در بالاترین نقطه: زمانی که کابین به بالاترین طبقه رسید، اجازه دهید چند ثانیه در همان وضعیت باقی بماند. این مکث باعث میشود حبابهای هوا به سمت مخزن بروند.
- بازگشت به پایینترین طبقه: سپس کابین را به پایینترین طبقه برگردانید.
- تکرار سیکل: این فرآیند را دستکم ۵ تا ۱۰ بار تکرار کنید تا مطمئن شوید بیشترین مقدار هوای موجود خارج شده است.
این روش سادهترین راه برای خروج هواست و معمولاً کافی است؛ به خصوص برای سیستمهایی که پیچ یا دریچه هواگیری جداگانه ندارند.
۳. استفاده از پیچ هواگیری آسانسور
در برخی آسانسورها و جکهای هیدرولیک صنعتی، پیچ مخصوص هواگیری وجود دارد که به صورت دستی باز میشود تا هوای محبوس در جک خارج گردد. برای استفاده از این پیچ، مراحل زیر را انجام دهید:
- پیدا کردن محل پیچ هواگیری: با مراجعه به دفترچه فنی یا تماس با شرکت سازنده، محل دقیق پیچ هواگیری را پیدا کنید. معمولاً این پیچ در بالای جک یا روی پاوریونیت نصب میشود.
- قرار دادن ظرف زیر خروجی: ظرفی را زیر محل خروج هوا و روغن قرار دهید تا روغن اضافی هدر نرود و محیط آلوده نشود.
- باز کردن آرام پیچ: با ابزار مناسب (آچار یا پیچگوشتی) پیچ هواگیری را به آرامی باز کنید تا صدای خروج هوا یا کف را بشنوید. ممکن است ابتدا مقداری روغن همراه با هوا خارج شود.
- حرکت دادن جک: بهتر است همزمان با باز بودن پیچ، کابین حرکت داده شود تا جریان روغن به خروج هوای محبوس کمک کند. حبابها پس از خروج، به شکل قطرات روغن همراه هوا از پیچ بیرون میآیند.
- بستن پیچ: هنگامی که جریان هوا متوقف شد و فقط روغن صاف خارج شد، پیچ را محکم ببندید.
- تمیزکاری: اطراف محل هواگیری را با پارچه تمیز کنید و مراقب باشید هیچ ابزار یا پیچی باقی نماند.
این روش به مهارت بیشتری نیاز دارد و باید مطابق راهنمای سازنده انجام شود. در برخی آسانسورها، پیچ هواگیری تنها پس از خاموش کردن کامل سیستم و تخلیه فشار قابل باز کردن است. عدم رعایت این نکات ممکن است به آسیب جدی منجر شود.
۴. تعویض روغن و هواگیری مجدد جک هیدرولیک آسانسور
گاهی سطح روغن پایین یا کیفیت آن نامناسب است و باید روغن تعویض شود. در این حالت هواگیری به معنی تخلیه کامل روغن و جایگزینی با روغن جدید خواهد بود. مراحل این کار به طور کلی چنین است:
- تخلیه روغن کهنه: شیر تخلیه مخزن یا پیچ تخلیه در پایین پاوریونیت را باز کنید و روغن قدیمی را در ظرف مناسبی جمعآوری کنید. توجه داشته باشید که روغن مصرفشده باید به صورت مناسب جمعآوری و تخلیه شود.
- شستوشوی مدار (در صورت نیاز): در برخی موارد ممکن است لازم باشد مدار با روغن مخصوص یا مواد شوینده شستوشو شود تا رسوبات و آلودگیهای داخلی پاک شوند. این کار باید توسط تکنسین مجرب صورت گیرد.
- بستن شیر تخلیه و پر کردن روغن جدید: پس از اطمینان از بسته بودن شیر، مخزن را با روغن جدید تا حد استاندارد پر کنید.
- هواگیری: پس از پر کردن مخزن، همان روشهای بالا (حرکت دادن چندباره کابین یا استفاده از پیچ هواگیری) را اجرا کنید تا هوای وارد شده خارج گردد. بهتر است پس از سه روز تا یک هفته، روغن و سطح آن مجدداً بررسی شود.
استفاده از روغن توصیهشده توسط سازنده آسانسور یا شرکت سرویسدهنده بسیار مهم است؛ زیرا نوع روغن بر عملکرد پمپ و جک تأثیر میگذارد. روغنهای ISO VG 46 و 68 اغلب در آسانسورها به کار میروند، اما این میتواند بسته به دما و شرایط محیطی تغییر کند.
۵. تست عملکرد آسانسور
پس از اتمام هواگیری، آزمایش عملکرد آسانسور را انجام دهید. کابین باید بدون لرزش و با سرعت یکنواخت بین طبقات حرکت کند. اگر مشکل برطرف شده اما همچنان صدای کمی وجود دارد، ممکن است نیاز به تکرار هواگیری باشد. تغییرات ارتفاع توقف یا سرعت نشان میدهد هنوز هوایی محبوس یا ایرادی در مدار وجود دارد. در چنین مواردی، مراجعه به تکنسین و بررسی اجزای دیگر از جمله پمپ، شیرهای کنترل و سنسورهای فشار توصیه میشود.

نکات مهم در نگهداری جک هیدرولیک آسانسور
سرویسهای منظم: برای جلوگیری از ورود هوا و مشکلات ناشی از آن، سرویس دورهای منظم توسط شرکتهای معتبر ضروری است. این سرویسها شامل بررسی سطح و کیفیت روغن، تعویض فیلتر، بازدید از شیلنگها و اتصالات، تنظیمات سنسورها و کنترل فشار سیستم میشود. شرکتهای تخصصی مانند پارس ایمن الکترونیک برنامههای سرویس دورهای ارائه میدهند که از هزینههای سنگین خرابی جلوگیری میکند و طول عمر تجهیزات را افزایش میدهد.
انتخاب روغن و قطعات با کیفیت: همانطور که اشاره شد، استفاده از روغن مناسب تاثیر زیادی در جلوگیری از ایجاد حباب دارد. روغن باید دارای خواص ضد کف، ضد زنگ و مناسب دمای کارکرد باشد. قطعاتی مانند شلنگها، اورینگها و فیلترها نیز باید از جنس مرغوب انتخاب شوند. قطعات بیکیفیت ممکن است در مقابل فشار و دما مقاومت کافی نداشته باشند و منجر به نشتی و ورود هوا شوند.
انتخاب روغن و قطعات با کیفیت: همانطور که اشاره شد، استفاده از روغن مناسب تاثیر زیادی در جلوگیری از ایجاد حباب دارد. روغن باید دارای خواص ضد کف، ضد زنگ و مناسب دمای کارکرد باشد. قطعاتی مانند شلنگها، اورینگها و فیلترها نیز باید از جنس مرغوب انتخاب شوند. قطعات بیکیفیت ممکن است در مقابل فشار و دما مقاومت کافی نداشته باشند و منجر به نشتی و ورود هوا شوند.
محافظت در برابر دمای محیط: تغییرات شدید دما بر خواص روغن و انبساط و انقباض اجزای سیستم تاثیر میگذارد. اگر آسانسور در فضایی است که تابستان دمای بالا و زمستان دمای بسیار پایین دارد، باید از روغنهایی با شاخص گرانروی بالا استفاده کرد.
محافظت در برابر دمای محیط: تغییرات شدید دما بر خواص روغن و انبساط و انقباض اجزای سیستم تاثیر میگذارد. اگر آسانسور در فضایی است که تابستان دمای بالا و زمستان دمای بسیار پایین دارد، باید از روغنهایی با شاخص گرانروی مناسب استفاده کرد.
آموزش ساکنین: بسیاری از خرابیها زمانی رخ میدهد که افراد غیرمتخصص به سیستم دست میزنند یا به آن فشار بیش از حد وارد میکنند. مدیران ساختمان باید ساکنین را با اصول اولیهی کار با آسانسور هیدرولیک آشنا کنند و به آنها توضیح دهند که در صورت مشاهده علائم غیرطبیعی (صدای غیرمعمول، لرزش، تغییر سرعت) سریعا به سرویسکار اطلاع دهند. آگاهی دادن به ساکنین ساختمان برای رعایت ظرفیت مجاز آسانسور و عدم دستکاری دکمههای اضطراری نیز از بروز مشکل جلوگیری میکند.
استفاده از سیستمهای هوشمند: امروزه بسیاری از آسانسورها به سیستمهای هوشمند مجهز هستند که میتوانند سطح روغن، دما، فشار و میزان لرزش سیستم را بهصورت لحظهای گزارش کنند. نصب چنین سیستمهایی در آسانسورهای هیدرولیک میتواند هشدارهای اولیه درباره ورود هوا یا نقص را قبل از تبدیل شدن به خرابی قطعات اعلام کند. این سیستمها در قالب حسگرهای IoT بوده و با نمایشگر و اپلیکیشن تلفن همراه کار میکنند. مجموعه پارس ایمن الکترونیک با بهرهگیری از فناوریهای نوین، امکان بروزرسانی سیستمهای قدیمی به حالت هوشمند را فراهم میسازد، بنابراین این گزینه میتواند به عنوان یک سرمایهگذاری بلندمدت در نظر گرفته شود.
تفاوت هواگیری جک آسانسور با هواگیری جک خودرو
ممکن است برخی افراد هواگیری جکهای کوچک خودرو را تجربه کرده باشند و تصور کنند که روش آن با آسانسور مشابه است. در واقع اصول کلی مشابهت دارد اما پیچیدگی و حساسیت کار در آسانسور بسیار بالاتر است. در جک خودرو، تنها یک پیستون و مخزن کوچک وجود دارد و هواگیری با باز کردن پیچ تخلیه و چند بار پمپاژ انجام میشود. اما در سیستم هیدرولیک آسانسور، مدار شامل مخزن بزرگ، پمپ چند ده کیلوواتی، خطوط لوله، شیرهای کنترل و جکهایی با طول چندین متر است. فشار سیستم نیز چند برابر جک خودروست. علاوه بر این، ایمنی جان انسان به عملکرد صحیح آسانسور وابسته است؛ بنابراین انجام هرگونه تعمیر یا هواگیری بدون آموزش کافی، خطرناک بوده و باید توسط تکنسین مجرب انجام شود.

ارائه خدمات فنی آسانسور و سیستمهای هیدرولیک در پارس ایمن الکترونیک
مجموعه پارس ایمن الکترونیک با بیش از ۱۷ سال سابقه در حوزه فروش، نصب و خدمات پس از فروش انواع بالابر، آسانسور و سیستمهای حفاظتی فعالیت میکند. اگر در حال تجهیز کردن منزل، انبار یا فروشگاه خود هستید و به دنبال خرید یا سرویس بالابر هیدرولیک انبار، بالابر فروشگاهی یا آسانسور هیدرولیک هستید، با کارشناسان ما تماس بگیرید. مزایای خرید و دریافت خدمات از پارس ایمن الکترونیک عبارتاند از:
- مشاوره تخصصی و رایگان: ما با بهرهگیری از مهندسان مجرب، بهترین گزینه را متناسب با نیاز و بودجه شما پیشنهاد میکنیم.
- کیفیت قطعات و استاندارد: محصولات ارائه شده با استانداردهای ملی و بینالمللی ساخته شده و دارای گارانتی معتبر هستند.
- خدمات پس از فروش: از نصب تا سرویسهای دورهای، پشتیبانی کامل توسط تیم فنی ما ارائه میشود.
- قابلیت سفارشسازی: امکان تولید بالابر با ابعاد، ظرفیت و رنگ موردنظر شما وجود دارد.
